Wie kan er nog rogge maaien? Vijftig jaar geleden was dat een belachelijke vraag, nu kunnen alleen de senioren het nog. In Luttenberg brengen tachtigplussers jongeren de kneepjes van het maaien met zicht en pikhaak bij. Dat valt nog niet mee, jong en oud hebben er echter wel flink schik mee.
Ooit stond het boerenland vol rogge. Waar nu de maïs omhoog schiet, deinden vroeger de roggehalmen op de wind. Een prachtig beeld dat hier en daar weer in het landschap terugkeert. Vanaf de viering van Sunt-Jaopik (Sint-Jacobus, 25 juli) konden de maaiers en de bindsters aan de slag. Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat waren ze in de weer. Twee maaiers met bindsters konden – als ze hard doorwerkten – op één dag een hectare rogge aan. Wat een verschil met de hedendaagse combines, de maaidorsers, die tientallen hectares op een dag wegwerken. Daar komt geen mensenhand meer aan te pas. Vroeger gebeurde juist alles handmatig. "Maejers" en "biendsters" waren er bij de vleet. De vrouwen gekleed in het witte Sunt-Jaopikstuug dat hen moest beschermen tegen de zon en vooral tegen de vervelende "stekkels" (angels) in de rogge. De mannen met pet, strooien hoofddeksel of een geknoopte zakdoek op het hoofd, gehuld in blauwe kiel. Voorover gebogen maaiden ze de rogge voor de voeten weg.
Tijdens de roggemaaiersdag – dit jaar op zaterdag 16 juli, eigenlijk te vroeg, want Sunt-Jaopik is negen dagen later – gaat het gewas er onder grote publieke belangstelling af. Een groep van 25 vrijwilligers en vrijwilligsters zorgt daarvoor. Eerst met de hand, daarna komt een oude trekker met een van de eerste maaimachines en een "zelfbinder" het land op. Bij de maaiers gaan de drie oudsten (alledrie rond de 80!) voorop, gevolgd door een groep vijftigers en zestigers. Die kunnen het ook, maar ze zijn niet zo bedreven als de "supersenioren", vertelt Joop Holtmaat die zelf ook zicht en pikhaak hanteert. 'De ouderen doen het 't best. Die hebben de slag te pakken. Het gaat zo gemakkelijk. Dat verleer je nooit.' Met dat besef en in de wetenschap dat de ouderen er ooit een keer mee ophouden heeft het museum een "cursus roggemaaien voor jongeren" in het leven geroepen. 'Nu hebben we nog de maaiers die precies weten hoe het moet. Als we niets doen is over tien, vijftien jaar die kennis verloren en hebben we geen maaiers meer,' geeft de Luttenberger het nut van de cursus aan.
Bekijk het volledige artikel geschreven door Hans Siemens, met foto's van Trudy Scholten. Uitgave van Noaber, het plattelandsmagazine van Oost-Nederland
Datum: zaterdag 16 juli 10.00 uur, tegenover de museum. De entree is gratis.
